Λάρισα

Εκτυπώστε τη σελίδαΑποστολή σε e-mail

Χρήσιμες Συνδέσεις για τη Λάρισα

Η εικόνα της Λάρισας, η «γεύση» που αφήνει στο μυαλό του επισκέπτη, είναι αυτές μιας σύγχρονης πόλης. Οι ρυθμοί της είναι έντονοι, η δόμηση από άναρχη έως τέλεια ισορροπημένη, ο κόσμος από συντηρητικός έως μοντέρνος και η ιστορία της πάνω από όλα, καθώς είναι μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Ελλάδος (ιστορία 8.000 ετών). Το ποτάμι που τη διασχίζει, ο «αργυροδίνης» Πηνειός, είναι συνδεδεμένο άμεσα με την μακρόχρονη ιστορική της παρουσία, πλήρως ενταγμένο στην καθημερινή ζωή και με έργα πνοής και αναβάθμισης για το μέλλον. Χτισμένη στην ίδια τοποθεσία από την αρχαιότητα διαδραμάτιζε και διαδραματίζει ένα στρατηγικό ρόλο λόγω της γεωγραφικής της θέσης στο κέντρο της Θεσσαλίας και όλης της Ελλάδος. Η Λάρισα υπήρξε πάντα πόλη ευνοημένη από τη γόνιμη γη της, από τα άλογα (η κινητήρια δύναμη, εξ ου και το σύμβολο της πόλης) και από τους δραστήριους ανθρώπους της.

 

Πρωτεύουσα του ομώνυμου Δήμου και νομού και έδρα της Γενικής Γραμματείας περιφέρειας Θεσσαλίας, απέχει από την Αθήνα 353 χλμ., από την Θεσσαλονίκη 154 χλμ. και χτισμένη σε υψ. 70μ στις όχθες του Πηνειού, είναι η 4η σε πληθυσμό πόλη με πάνω από 170.000 κατοίκους. Είναι έδρα Πανεπιστημιακών (Ιατρικής, Βιοτεχνολογία – Βιοχημεία) και Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Τ.Ε.Ι.), Περιφερειακού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου και Εμπορικο-Βιομηχανικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου. Η πυκνότητα του πληθυσμού ανέρχεται στις 15.000 κατ/χλμ. στο ευρύτερο κέντρο και ο δείκτης αστικοποίησης πάνω από 50%, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για τα ελληνικά δεδομένα.

 
Ιστορικά στοιχεία
Η ονομασία «Λάρισα» είναι προελληνική-πελασγική  και σημαίνει «την ακρόπολη, το φρούριο» λόγω της πέτρινης ακρόπολη που υπήρχε στο λόφο του Φρουρίου. Η πόλη για να διακριθεί από άλλες ομώνυμες λεγόταν και Λάρισα Πελασγίς. Σύμφωνα με τη μυθολογία κτίσθηκε από τον Λάρισο, γιο του Πελασγού, ή από τον Ακρίσιο (πατέρα της Δανάης και βασιλιά του Άργους) και πήρε το όνομά της από τη θυγατέρα του Πελασγού, τη Λάρισσα. Κατά μία άλλη εκδοχή η πόλη ονομάστηκε έτσι από τη νύμφη Λάρισα που γέννησε από τον Ποσειδώνα τους μυθικούς γενάρχες της περιοχής, Πελασγό και Φθίο.
    Υπήρξε πρωτεύουσα της Πελασγιώτιδος, μιας από τις τέσσερις θεσσαλικές τετραρχίες – «μοίρες». Τον 6ο και 5ο π.Χ. αιώνα η πόλη γνώρισε μεγάλη ακμή. Το Κοινό των Θεσσαλών, που συγκροτήθηκε εδώ, αποτέλεσε την πρώτη στην ελληνική ιστορία ειρηνική σύμπραξη πόλεων-κρατών και την πρώτη επίσης με κοινό νόμισμα. Οι ιπποδρομίες των Λαρισαίων ήταν φημισμένες και μοναδικές την εποχή εκείνη. Η Θεσσαλία άλλωστε θεωρούνταν πάντα ιπποτρόφος και το καλύτερο ιππικό του Μεγ. Αλεξάνδρου ήταν θεσσαλικό, ο οποίος μάλιστα διάλεξε το προσωπικό του άλογο, τον Βουκεφάλα, από την περιοχή των Φαρσάλων.
 
Από το 344 έως το 196 π.Χ. βρισκόταν υπό την κηδεμονία των Μακεδόνων βασιλέων, ενώ τότε περιήλθε τελικά στους Ρωμαίους και γνώρισε μεγάλη ακμή – την τελευταία. Έγινε έδρα του νέου Κοινού των Θεσσαλών, με ανώτατο άρχοντα το «Στρατηγό» και το 140 π.Χ. αναγορεύτηκε πόλη Augusta από τον αυτοκράτορα Οκταβιανό Αύγουστο ενώ κατά το ρωμαϊκό εμφύλιο ήταν στρατιωτικό κέντρο του Πομπήιου. 
    Η Λάρισα γνώρισε τον Χριστιανισμό στα μέσα του 2ου αι. μ.Χ. από τον απόστολο Ηρωδίωνα. Μεγάλη θεωρήθηκε η συμβολή του Αγίου Αχιλλείου –του πολιούχου αγίου της -στην διάδοση του χριστιανισμού. 
    Η θέση της και ο πλούτος της προκαλούσαν το ενδιαφέρον των κατά καιρούς κατακτητών και επιδρομέων. Από τον 5ο αι. μ.Χ. που εισέβαλαν οι Γότθοι «ερημώσαντες την Θεσσαλία» επί δεκαετίες, μέχρι την κατάκτησή της από τους Τούρκους το 1393, σε διάστημα 1.000 περίπου χρόνων, πέρασαν από την Λάρισα και τη Θεσσαλία, Γότθοι, Βησιγότθοι, Ούννοι, Άβαροι, Σλάβοι κατά κύματα, Βούλγαροι, Φράγκοι, Καταλανοί, Βενετσιάνοι, Σαρακηνοί κ.ά., αρπάζοντας και λεηλατώντας, πυρπολώντας και καταστρέφοντας πόλιες και χωριά. Στη διάρκεια αυτών των αιώνων η Λάρισα κάηκε και ξανακάηκε αρκετές φορές.
    Η διείσδυση των Οθωμανών Τούρκων στη Θεσσαλία άρχισε το 1392, όταν υπό τον Εβρενός μπέη νίκησαν τις ελληνικές δυνάμεις στα Τέμπη. Καταλήφθηκε οριστικά το 1423 από τον στρατηγό Τουραχάν, ονομάστηκε «Γενί Σεχίρ» (=Νέα Πόλη) και αποτέλεσε το στρατιωτικό κέντρο των τουρκικών δυνάμεων. Αναγέρθηκαν τότε χιλιάδες τζαμιά. Ενδεικτική των συνθηκών, κάτω από τις οποίες ζούσε η κοινωνία των Χριστιανών της Λάρισας είναι η 15ετής προσπάθεια επανοικοδόμησης του ναού του Αγ. Αχιλλείου, μετά την πυρπόλησή του από τους φανατικούς μουσουλμάνους.
    Η εξέγερση του 1877-1878 ήταν καθοριστική. Στις 30/8/1881 η Λάρισα αποτελεί επίσημο τμήμα του Ελληνικού Κράτους και από τότε παραμένει ελληνική πόλη, εκτός από μία σύντομη κατάληψή της από τον τουρκικό στρατό στον ατυχή πόλεμο του 1897.
    Το 1910 οι Λαρισαίοι αγρότες πρωτοστάτησαν στην αγροτική εξέγερση και το 1911 καθιερώθηκαν οι πρώτοι πανελλήνιοι ιππικοί αγώνες και οργανώθηκαν οι πρώτοι γυμναστικοί και ποδηλατικοί αγώνες. Τη δεκαετία του 1920 εγκαθίστανται εδώ πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, το Πόντο και την Ανατ. Ρωμυλία. Κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου μεταμορφώθηκε σε νέα πόλη, με δρόμους σχολεία, δύο μεγάλες κεντρικές πλατείες και ωραία νεοκλασικά κτίρια. 
    Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η πόλη σαν στρατιωτικό και συγκοινωνιακό κέντρο ήταν στην πρώτη γραμμή των γεγονότων. Με τις αεροπορικές επιδρομές και το μεγάλο σεισμό του 1941 η προπολεμική Λάρισα καταστράφηκε, ενώ με την απελευθέρωση αρχίζει η νεότερη ιστορία της. Η παλιά Λάρισα χάνεται σιγά –σιγά.
 
Αξιοθέατα - Μνημεία
Λόφος του Φρουρίου – Ακρόπολη: Αποτελεί το μοναδικό ύψωμα της πόλης με το ναό του Αγ. Αχιλλείου να δεσπόζει πάνω του και κατοικήθηκε αδιάλειπτα από τους προϊστορικούς χρόνους. Σύμφωνα με αρχαίες επιγραφές κατά την κλασική περίοδο αποτέλεσε την ακρόπολη της Λάρισας ενώ οι βυζαντινοί στην ίδια θέση έχτισαν «κορυφαίο» φρούριο. Τα τείχη της ακρόπολης που δεν σώζονται ανακαινίστηκαν από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Σήμερα στο λόφο σώζεται το μπεζεστένι, η τουρκική αγορά του 15ου αι., στην τοιχοποιία της οποίας είναι εμφανή τα υλικά δομής σε δεύτερη χρήση, προερχόμενα από αρχαία κτίσματα και ναούς.
Α’ Αρχαίο Θέατρο: στη Ν. πλαγιά του Φρουρίου με προσανατολισμό στην αρχαία αγορά. Υπολογίζεται ότι χωρούσε 10.000 τουλάχιστον άτομα και χρονολογείται περίπου στα τέλη του 3ου αι. π.Χ., στα χρόνια του βασιλιά της Μακεδονίας Φιλίππου του Ε’. Χρησιμοποιήθηκε για παραστάσεις και άλλα δρώμενα μέχρι το δεύτερο μισό του 1ου αι. π.Χ., ενώ στα ρωμαϊκά χρόνια ως αρένα μέχρι το τέλος του 2ου αι. μ.Χ. Σήμερα συνεχίζονται οι εργασίες αποκάλυψης του.
Β’ Αρχαίο Θέατρο: το μικρότερο από τα δύο αρχαία θέατρα με προσανατολισμό επίσης στην αρχαία αγορά. Έχει εν μέρει αναστηλωθεί και στο παρελθόν φιλοξένησε παραστάσεις αρχαίου δράματος. Σώζονται 13 κερκίδες με δύο σειρές εδωλίων έκαστη και 14 κλίμακες. Κατασκευάστηκε γύρω στο β’ μισό του 1ου αι. π.Χ. και προορίζονταν για θεατρικές παραστάσεις. Το υλικό κατασκευής του προέρχονταν πιθανόν από προγενέστερο κυκλικό κτίριο (Θεσμοφόριο), αφιερωμένο στη θεά Δήμητρα και την κόρη της Περσεφόνη. Στο χαμηλό γήλοφο του θεάτρου στις αρχές του 16ου αι. (ονομαζόταν στους νεότερους χρόνους «Πευκάκια») είχε χτισθεί το μεγαλοπρεπές Τζαμί του Χασάν Μπέη.
Παλαιοχριστιανική τρίκλιτη βασιλική στο λόφο του Φρουρίου: ναός πρωτοβυζαντινής εποχής (6ος αι. μ.Χ.) μέσα στον οποίο και κάτω από το δάπεδο, βρέθηκαν δύο καμαροσκέπαστοι τάφοι (και αρκετοί λακκοειδείς – χτιστοί γύρω τους.) Ο πιο μεγαλοπρεπής απ’ αυτούς εικάζεται πως ανήκει στον Αγ. Αχίλλειο , πρώτο μητροπολίτη της πόλης. Άλλη μια μεγάλη παλαιοχριστιανική βασιλική έχει ανασκαφεί στο εμπορικό κέντρο της πόλης που χρονολογούνταν στα τέλη του 4ου με αρχές του 5ου αι. π.Χ., με σημαντικά ψηφιδωτά και τοιχογραφίες.
 
Πάρκο Αλκαζάρ: χώρος πρασίνου και αναψυχής δίπλα στην κοίτη του Πηνειού.

Αισθητικό Άλσος: πίσω από το πάρκο του Αλκαζάρ, με σύγχρονη κηπουρική διάρθρωση. Χώρος αναψυχής και πραγματικός πνεύμονας της πόλης.

  
 Τα κείμενα δανειστήκαμε από το βιβλίο "οδηγός Νομού Λάρισας 2002" της Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. Λάρισας

 
 
 
 
 Εικόνες από τη Λάρισα
 Επιλέγοντας κάθε εικόνα, τη βλέπετε σε μεγέθυνση
 

 

 

 

 

                                 

Τα σχόλια και οι φωτογραφίες της παλιάς Λάρισας  είναι από το βιβλίο του Τάκη Τλούπα "ΛΑΡΙΣΑ - Εικόνες του χθες"

 

 

 

Your rating: None Average: 5 (3 votes)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΑΣ

Drupal

Επιλέγοντας το παραπάνω εικονίδιο, βλέπετε τους βαθμούς και τις απουσίες σας
Απαιτείται κωδικός!!

Ανακοινώσεις

23/10/2014 - 14:21
23/10/2014 - 14:21
23/10/2014 - 09:53
20/10/2014 - 23:26

Τελευταία άρθρα

Η τελευταία εικόνα...

Poll

Πιστεύετε ότι οι μεταρρυθμίσεις που δρομολογεί το υπουργείο σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης θα είναι εποικοδομητικές;
Συμφωνώ απόλυτα
7%
Συμφωνώ αλλά διατηρώ τις επιφυλάξεις μου
19%
Διαφωνώ, αλλά υπάρχουν και θετικά σημεία
29%
Διαφωνώ κάθετα
36%
Δεν έχω γνώμη, δεν απαντώ
8%
Σύνολο ψήφων: 113

online χρήστες

Είναι εδώ αυτή τη στιγμή 0 χρήστες και 9 επισκέπτες.

Επισκέπτες...

  • Συνολικές επισκέψεις: 1,140,490
  • Άτομα: 83,358
  • Επισκέψεις
  • σήμερα: 55
    Αυτή τη βδομάδα: 5310
    Αυτό το μήνα: 18776